บทที่ 11 — อำนาจและการเมือง (Power)

Cheat Sheet · สำหรับข้อสอบอัตนัย

สัญญาณในโจทย์ → ทฤษฎีที่ใช้

สัญญาณที่เห็นในโจทย์ ทฤษฎี สิ่งที่ต้องเขียน
ถามว่าอำนาจประกอบด้วยอะไรบ้าง / ทำไม A มีอิทธิพลต่อ B Components 3 ตัว: Potential (ศักยภาพ) / Dependency (พึ่งพา) / Discretion (ดุลยพินิจ)
ถามว่าอำนาจมาจากไหน / มีกี่ประเภท French & Raven Positional: Legitimate/Coercive/Reward
Personal: Expert/Referent
ผู้บริหารต้องการให้ลูกน้องทำตาม — ใช้วิธีไหน Power Tactics 7 วิธี: Reason / Friendliness / Coalition / Bargaining / Assertiveness / Higher Auth / Sanctions
ถามลำดับการใช้ Power Tactics กับหัวหน้า vs ลูกน้อง Tactics Order ทั้ง 2 กรณี — Reason เป็นอันดับ 1 เสมอ
กับลูกน้อง อันดับสุดท้าย = Sanctions

นิยาม Power

อำนาจ (Power) = ขีดความสามารถที่ A จะมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของ B ส่งผลให้ B กระทำ/แสดงพฤติกรรมบางอย่าง โดยที่ปกติแล้ว B ไม่กระทำ
⚠️ คนที่มีอำนาจต้องรู้วิธีใช้: ช่วงเวลาใด และ สถานการณ์ใด จึงจะเหมาะสม

3 องค์ประกอบของอำนาจ

① Potential
ศักยภาพ — พลังที่มีอยู่แต่ยังไม่ได้ใช้ รอจังหวะเหมาะสม
② Dependency
ความผูกพัน — แปรผันตรง
B พึ่งพา A มาก → A มีอำนาจเหนือ B มาก
③ Discretion
ดุลยพินิจของ B — B ต้องมีอิสระไตร่ตรองว่าจะแสดงพฤติกรรมหรือไม่
💡 ยิ่งพึ่งพามาก → ความผูกพันมาก → อำนาจมาก → โอกาสทำตามมาก

5 Bases of Power — French & Raven

Positional Power (ตำแหน่ง)
มาจากตำแหน่งงาน บทบาท ตามสายบังคับบัญชา
Legitimate
กฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ → ได้รับมอบหมายอย่างเป็นทางการ
Coercive
การบังคับข่มขู่ → ความกลัว (Fear)
Reward
ให้รางวัล → คุณค่าของรางวัล (Value)
Personal Power (ส่วนบุคคล)
มาจากตัวบุคคลเอง ไม่ขึ้นกับตำแหน่ง
Expert
ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน เฉพาะสาขา
Referent
ความศรัทธา ชื่นชม → เป็นตัวแบบ (Model/Idol)
⚠️ จำง่าย: Positional = LCR (Legitimate/Coercive/Reward) · Personal = ER (Expert/Referent)

7 Power Tactics — วิธีการใช้อำนาจ

# วิธี ความหมาย
1 ⭐ Reason (ให้เหตุผล) เสนอความคิดเชิงเหตุผล/ตรรกะ ชี้ข้อมูลข่าวสารที่เป็นความจริง
2 Friendliness (เป็นมิตร) แสดงสิ่งที่ทำให้รู้สึกดี → มีอิทธิพลเหนือจิตใจ → ทำตามคำขอ
3 Coalition (รวมพลัง) รวบรวมความสนับสนุน ทำให้คนหันมาช่วย
4 Bargaining (ต่อรอง) เจรจาต่อรอง เสนอข้อแลกเปลี่ยน ผลประโยชน์ตอบแทน
5 Assertiveness (แสดงสิทธิ) แสดงอำนาจทางตรง ชี้ข้อตกลง/เงื่อนไข/กฎที่ต้องปฏิบัติ
6 Higher Authority ขอความสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชาระดับสูงกว่า
7 Sanctions (ให้คุณ/ให้โทษ) ให้คุณ: รางวัล/เลื่อนตำแหน่ง · ให้โทษ: ตัดเงินเดือน/ตำหนิ/ไล่ออก

ลำดับการใช้ Power Tactics

กับ หัวหน้า (ผู้บังคับบัญชา)
มากสุด
Reason
2
② Coalition
3
③ Friendliness
4
④ Bargaining
5
⑤ Assertiveness
น้อยสุด
Higher Authority
* กับหัวหน้า — ไม่ใช้ Sanctions
กับ ลูกน้อง (ผู้ใต้บังคับบัญชา)
มากสุด
Reason
2
Assertiveness
3
③ Friendliness
4
④ Coalition
5
⑤ Bargaining
6
⑥ Higher Authority
น้อยสุด
Sanctions
⚠️ จุดต้องจำ:
Reason = อันดับ 1 เสมอ (ทั้ง 2 กรณี)
• อันดับ 2: หัวหน้า = Coalition / ลูกน้อง = Assertiveness
• อันดับสุดท้าย: หัวหน้า = Higher Auth / ลูกน้อง = Sanctions