บทที่ 9 — การสื่อสาร + การตัดสินใจของกลุ่ม

Cheat Sheet · สำหรับข้อสอบอัตนัย

สัญญาณในโจทย์ → ทฤษฎีที่ใช้

สัญญาณที่เห็นในโจทย์ ทฤษฎี สิ่งที่ต้องเขียน
ถามองค์ประกอบ/กระบวนการสื่อสาร / ผู้รับเข้าใจไม่ตรงกับผู้ส่ง Communication Process 7 องค์ประกอบ: Sender → Encoding → Channel → Decoding → Receiver + Feedback
การสื่อสารเกิดได้แค่ 99.99% — ไม่เคยถึง 100%
ถามว่าวัตถุประสงค์การสื่อสารคืออะไร Communication Objectives 4 ประเภท: Persuasion / Informational / Emotional / Distortion
ถามทิศทางการสื่อสารในองค์การ Direction Vertical (Down/Up) ตามสายบังคับ · Horizontal (เพื่อนระดับเดียวกัน — Informal)
ผู้บริหารต้องการสื่อสารกับทุกคน หรือมีศูนย์กลาง / กระจายข่าวลือ Networks ทางการ: Chain / Wheel / All-Channel · ไม่ทางการ: Grapevine
ถามทักษะการฟังที่ดี / ฟังอย่างมีประสิทธิภาพต้องทำยังไง SIER 4 ขั้น: Sense → Interpret → Evaluate → Respond (Steil)
เปรียบเทียบการตัดสินใจคนเดียว vs กลุ่ม Individual vs Group กลุ่ม = นาน · ขัดแย้งมาก · idea หลากหลาย · innovation มี · รับผิดชอบไม่ชัด
ถามเทคนิคตัดสินใจกลุ่ม / Brainstorm vs NGT vs Delphi Decision Techniques Brainstorming (อิสระ) · NGT (มีลำดับ ลงคะแนน) · Delphi (ไม่รู้จักกัน แบบสอบถาม)

Communication Process

Sender
(Source)
Encoding
Channel
Decoding ⭐
Receiver
Feedback
⚠️ การสื่อสารเกิดได้สูงสุด 99.99%Perfect Communication ไม่เคยเกิด 100% (ผู้รับมีจินตนาการตรงกับผู้ส่ง)

7 องค์ประกอบสื่อสาร → High Performance + Productivity

# องค์ประกอบ ความหมาย
1 Sender / Source ผู้ส่ง — จุดเริ่มต้น รวบรวมความคิด/ข้อความ
2 Receiver ผู้รับ — รับข้อมูลข่าวสาร
3 Message ข้อมูลข่าวสาร — สิ่งที่เป็นรูปธรรมที่จะใส่รหัสส่ง
4 Encoding การใส่รหัส — แปลงความคิดเป็นสัญลักษณ์
5 Decoding การถอดรหัส — แปลงสัญลักษณ์ให้เข้าใจได้ · ทำยากที่สุด
6 Channel ช่องทาง — สื่อกลางที่ส่งผ่าน · สำคัญที่สุด
7 Feedback ผลสะท้อนกลับ — ตรวจสอบความเข้าใจ (Error Check)
💡 แหล่งบิดเบือน (Source of Distortion): (1) 7 องค์ประกอบนี้ (2) สภาพแวดล้อม (3) เวลา

4 วัตถุประสงค์การสื่อสาร

① Persuasion — จูงใจ ทำให้เชื่อมั่น คล้อยตาม
เช่น โฆษณาสินค้า
② Informational — บอกกล่าวข้อเท็จจริง
เช่น ประกาศ HR นโยบายใหม่
③ Emotional — ถ่ายทอดอารมณ์ ให้รู้สึกตาม
เช่น บ่นเรื่องงานหนัก
④ Distortion — บิดเบือนความจริง เจตนาไม่บริสุทธิ์
เช่น ปล่อยข่าวลือ

ทิศทางการสื่อสาร

Vertical (แนวดิ่ง)
Downward — บนลงล่าง (ผู้บริหาร → พนักงาน): นโยบาย วิธีปฏิบัติ สั่งการ

Upward — ล่างขึ้นบน (พนักงาน → ผู้บริหาร): รายงานความก้าวหน้า ปัญหา ข้อเสนอ
Horizontal (แนวนอน)
ระหว่างเพื่อนร่วมงานระดับเดียวกัน

ส่วนใหญ่ไม่เป็นทางการ (Informal)
ช่วยให้การสื่อสารทางการมีประสิทธิภาพ

เครือข่ายการสื่อสาร (Networks)

เครือข่ายทางการ (Formal):
━━
① Chain (ลูกโซ่)
ทิศทางแน่นอน · ตามสายบังคับบัญชา
② Wheel (กงล้อ)
ผู้นำเป็นศูนย์กลาง · ประสานทุกคน
③ All-Channel
ทุกคนสื่อสารกันโดยตรง · อิสระ
เครือข่ายไม่เป็นทางการ:
Grapevine / Rumor — ข่าวลือปากต่อปาก (Person-to-Person)
ลักษณะ 4 ข้อ: (1) ควบคุมไม่ได้ (2) น่าเชื่อถือกว่าทางการ (3) เกี่ยวกับผลประโยชน์ (4) เกิดเมื่อมีความวิตกกังวล

SIER — 4 ขั้นทักษะการฟัง (Steil)

S
Sense
รับรู้การสื่อความหมาย (ฟัง + ภาษากาย)
I
Interpret
ตีความ เข้าใจสิ่งที่สื่อสาร
E
Evaluate
ประเมิน ตัดสินใจ ถูก/ผิด จริง/ไม่จริง
R
Respond
โต้กลับ (Feedback)
💡 จำง่าย: ส่วนเข้า → ตั้งใจ → ทำความเข้าใจ → รู้ — ฟังครบ 4 ขั้น = ฟังมีประสิทธิภาพ

ตัดสินใจคนเดียว vs กลุ่ม

ด้าน คนเดียว กลุ่ม
ระยะเวลา สั้น / กระชับ นาน
โอกาสเกิดความขัดแย้ง น้อย / ไม่มี มาก
ความหลากหลายของ Idea ไม่มี มี
โอกาสเกิดนวัตกรรม น้อย มี
ความรับผิดชอบ ชัดเจน ไม่ชัดเจน (กระจาย)
💡 "คนเดียวหัวหาย สองคนเพื่อนตาย // มากคนก็มากความ"

3 เทคนิคตัดสินใจกลุ่ม

ด้าน Brainstorming NGT Delphi
นักวิชาการ Alex Osborn Delbecq & Van de Ven Helmer & Dalkey
จำนวนคน 6-12 คน ไม่จำกัด ไม่จำกัด
รู้จักกัน? รู้จัก / ต่อหน้า รู้จัก / ต่อหน้า ไม่รู้จัก
ลำดับการพูด อิสระ ไม่มีลำดับ มีลำดับ ทีละคน ตอบแบบสอบถาม
วิจารณ์ ⚠️ ห้ามวิจารณ์ขณะระดม วิจารณ์ได้หลัง ไม่มี
ตัดสินใจ สรุปจาก idea ลงคะแนน แบบสอบถาม + ยืนยันหลายรอบ
จุดเด่น idea หลากหลาย อิสระ ควบคุมเวลา ไม่ถูกขัด คำตอบแน่ชัด ไม่มีอิทธิพล
จุดอ่อน ออกนอกประเด็น ไม่ได้ข้อสรุป อึดอัด ลืมสิ่งที่อยากพูด เบื่อตอบหลายรอบ ต้นทุนสูง