บทที่ 8 — พื้นฐานพฤติกรรมกลุ่ม

Cheat Sheet · สำหรับข้อสอบอัตนัย

สัญญาณในโจทย์ → ทฤษฎีที่ใช้

สัญญาณที่เห็นในโจทย์ ทฤษฎี สิ่งที่ต้องเขียน
ถามว่ากลุ่มมีกี่ประเภท / กลุ่มในองค์กรเป็นทางการ vs ไม่เป็นทางการ Classifying Groups Formal (Command/Task) · Informal (Interest/Friendship)
ถามว่าทำไมคนถึงรวมกลุ่ม / สาเหตุการเข้ากลุ่มมีอะไรบ้าง 6 Reasons (SSSP-AG) Security / Status / Self-esteem / Affiliation / Power / Goal Achievement
ถามว่ากลุ่มมีกี่ขั้นในการพัฒนา / ทีมต้องผ่านขั้นตอนอะไรบ้าง Tuckman 5 Stages Forming → Storming → Norming → Performing → Adjourning
ถาวร = 4 ขั้น / ชั่วคราว = 5 ขั้น
กลุ่ม A คล้ายกัน vs กลุ่ม B หลากหลาย — กลุ่มไหนทำงานได้ดีกว่า Group Composition Heterogeneous (หลากหลาย) ⭐ ดีกว่า → ประสิทธิภาพสูงกว่า แต่ขัดแย้งมาก
ถามว่าความสามัคคีในกลุ่มมาจากอะไร / Cohesiveness ส่งผลยังไง Cohesiveness 5 ปัจจัย → Cohesiveness สูง = ขัดแย้งต่ำ = High Performance/Productivity
ถามว่ากลุ่มทำงานได้ดีกว่าทำคนเดียวอย่างไร Synergy การรวมกลุ่ม → พลังสามัคคี → ก้าวกระโดด (Productivity กลุ่ม > ผลรวมรายบุคคล)

ประเภทของกลุ่ม (Classifying Groups)

1. Formal Groups (เป็นทางการ)
จัดตั้งตามกฎระเบียบ มีโครงสร้าง สายบังคับบัญชา ขอบเขตหน้าที่ชัดเจน
① Command Groups — รับคำสั่งให้ปฏิบัติ ตามสายบังคับบัญชา
เช่น ผู้ตรวจการ ตำรวจปราบจลาจล หน่วยปฏิบัติการพิเศษ

② Task Groups — ทำงานเฉพาะกิจ มาจากหลายระดับ/แผนก
เช่น คณะกรรมการเฉพาะกิจ คณะนักวิจัย
2. Informal Groups (ไม่เป็นทางการ)
รวมตัวโดยสมัครใจ ตอบสนองความต้องการทางสังคม
① Interest Groups — ความสนใจ/ความชอบเดียวกัน
เช่น กลุ่มเรียกร้องสวัสดิการ กลุ่มนักการเมือง

② Friendship Groups — ผูกพันทางใจ จงรักภักดี
เช่น เพื่อนร่วมสถาบัน หมู่บ้านเดียวกัน

6 สาเหตุการเข้ากลุ่ม (SSSP-AG)

S
Security — ความมั่นคงปลอดภัย ไม่ว้าเหว่ ต้านสิ่งคุกคาม
S
Status — สถานภาพ เกียรติ ศักดิ์ศรี การยอมรับ
S
Self-esteem — ภาคภูมิใจ มีคุณค่า (Self-worth)
P
Power — อำนาจ มีอิทธิพลเหนือผู้อื่น
A
Affiliation — ความรัก สามัคคี (Social Needs — ซื้อด้วยเงินไม่ได้)
G
Goal Achievement — บรรลุเป้าหมายร่วม

Tuckman — 5 ขั้นการพัฒนากลุ่ม

0
Pre-group / Prestage
สมาชิกกระจัดกระจาย ยังไม่ได้ทำงานร่วม อาจรู้จัก/ไม่รู้จักกัน
1
Forming (ก่อตั้ง)
กำหนดเป้าหมาย/โครงสร้าง/ภาวะผู้นำ (ชั่วคราว) → สมาชิกคิดว่าตัวเองเป็นส่วนของกลุ่ม
2
⭐ Storming (ระดมความคิด)
ความคิดหลากหลาย → ขัดแย้ง โต้เถียง → New Idea/Innovation → กำหนดกฎเกณฑ์ภาวะผู้นำเรียบร้อย
3
Norming (กำหนดแนวทาง)
สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิด รัก สามัคคี ผูกพัน → โครงสร้างแข็งแกร่งขึ้น
4
Performing (ปฏิบัติงาน)
โครงสร้างสมบูรณ์ → ปฏิบัติงานร่วมกัน → ขั้นสุดท้ายของกลุ่มถาวร
5
Adjourning (สลายตัว) — เฉพาะกลุ่มชั่วคราว
งานเสร็จ → จัดการเอกสาร/บัญชี/อุปกรณ์ → แยกย้าย
⚠️ กลุ่มถาวร = 4 ขั้น (จบ Performing) / กลุ่มชั่วคราว = 5 ขั้น (เพิ่ม Adjourning)

Group Behavior Model

① External
Conditions
② Member
Resources
+
③ Group
Structure
④ Group
Process
+
⑤ Group
Tasks
Performance
+ Satisfaction
① External: กลยุทธ์ · อำนาจ · กฎ · ทรัพยากร · คัดเลือก · ประเมิน · วัฒนธรรม · สภาพแวดล้อม (8 ปัจจัย)
② Resources: Abilities (สติปัญญา+ร่างกาย+Job-fit) · Personality (Intro/Extro)
④ Process: Synergy → ผลผลิตก้าวกระโดด (กลุ่ม > ผลรวมรายคน)

Group Structure — 5 ตัวแปรสำคัญ

1. Formal Leadership — ผู้นำตามตำแหน่ง สำคัญต่อความสำเร็จของงานกลุ่ม
2. Roles (บทบาท) — พฤติกรรมที่คาดหวังตามตำแหน่ง · 1 คนมีหลายบทบาท ต้องเลือกแสดงให้เหมาะ
3. Norms (แนวปฏิบัติ) — มาตรฐานพฤติกรรมที่กลุ่มยอมรับร่วมกัน · ต่างกันในแต่ละกลุ่ม
4. Group Size (ขนาด) — เล็ก = ขัดแย้งน้อย เร็ว · ใหญ่ = ขัดแย้งมาก ใช้เวลา
5. CompositionHeterogeneous (หลากหลาย) ⭐ ดีกว่า Homogeneous
💡 Synergy = ผลกลุ่ม ≥ ผลรวมรายบุคคล → ก้าวกระโดด

Cohesiveness (ความสามัคคี) — 5 ปัจจัย

ปัจจัย น้อย → Cohesion มาก → Cohesion
1. เวลาอยู่ร่วมกัน / ปฏิสัมพันธ์ น้อย มาก (แปรผันตรง)
2. การรับเข้าเป็นสมาชิก เข้าง่าย ไม่เข้มงวด เข้ายาก เข้มงวด
3. ขนาดของกลุ่ม ใหญ่ (คนมาก) เล็ก (คนน้อย) ⚠️ แปรผกผัน
4. ภัยคุกคามจากภายนอก น้อย มาก (กลัวอยากรวมกัน)
5. ความสำเร็จอดีต / ชื่อเสียง น้อย มาก
⚠️ ปัจจัย 3 (ขนาด) แปรผกผัน — กลุ่มเล็กสามัคคีมากกว่ากลุ่มใหญ่
💡 Cohesion สูง → ขัดแย้งน้อย → ประสิทธิภาพดี → High Performance + High Productivity