บทที่ 6 — ค่านิยม ทัศนคติ Job Satisfaction

Cheat Sheet · สำหรับข้อสอบอัตนัย

สัญญาณในโจทย์ → ทฤษฎีที่ใช้

สัญญาณที่เห็นในโจทย์ ทฤษฎี สิ่งที่ต้องเขียน
พนักงานรู้สึกไม่ได้รับรางวัลตามที่ควร หรือรางวัลไม่ยุติธรรม Equitable Rewards พิจารณา: ปริมาณงาน / ความเชี่ยวชาญ / ผลงาน → จริง < คาดหวัง = Satisfaction ลด
พนักงานบ่นว่างานน่าเบื่อ ทำซ้ำๆ ไม่มีความท้าทาย หรืองานยากเกินจนกดดัน Mentally Challenging Work ปานกลาง = Satisfaction สูง / น้อยเกิน = เบื่อ / มากเกิน = กดดัน ล้มเหลว
พนักงานขาดงาน มาสาย ทำงานผิดพลาด หรือลาออก หรือเสนอแนวทางแก้ปัญหา EVLN Neglect (–,–) / Exit (+,–) / Loyalty (–,+) / Voice (+,+)
Voice = ดีที่สุดต่อองค์กร
ถามว่าค่านิยมกับทัศนคติต่างกันอย่างไร Values vs Attitudes ค่านิยม = ถูก/ผิด ในตัวคนเดียว เปลี่ยนยาก / ทัศนคติ = ชอบ/ไม่ชอบ เกิดจากเปรียบเทียบ เปลี่ยนง่าย
ถามว่าทัศนคติเกิดขึ้นได้อย่างไร หรือมีกี่องค์ประกอบ Attitude Components 3 องค์ประกอบ: ① Cognitive (รู้) → ② Affective (รู้สึก) → ③ Behavioral (ทำ)
สภาพแวดล้อมทำงานไม่ดี อุปกรณ์ไม่พร้อม Supportive Working Conditions QWL ต่ำ → Job Satisfaction ลด → Performance ลด
เพื่อนร่วมงานไม่ดี ขาดมิตรภาพ / งานไม่ตรงความถนัด Supportive Colleagues / Personality Job-fit มีมิตรมากกว่าศัตรู / Personality Job-fit = Ability Job Fit จากบท 4

EVLN — Matrix 2×2 (ปฏิกิริยาเมื่อ Job Dissatisfaction)

Destructive – ทำลาย
Constructive + สร้างสรรค์
Active +
กระทำ
② Exit — ลาออก
ลาออก / หางานใหม่
ผลลบ > บวก ต่อองค์การ
④ Voice — เสนอแก้ไข ⭐
เสนอแนวทาง · แก้ไข · มีส่วนร่วม
ผลบวกต่อองค์การอย่างเดียว
Passive –
ไม่กระทำ
① Neglect — ละทิ้ง
ขาด ลา มาสาย ผิดพลาด ไม่ทุ่มเท
ผลลบต่อองค์การอย่างเดียว
③ Loyalty — นิ่งรอ
วิจารณ์แต่ไม่ลงมือ รอเวลา
ผลทั้งบวกและลบ
⚠️ ข้อสอบมักถาม: พนักงานทำแบบไหน → ระบุ EVLN ให้ได้ + บอกผลต่อองค์กร

5 ปัจจัย → Job Satisfaction

1
Mentally Challenging Work
งานท้าทายปานกลาง (ดูการ์ดถัดไป)
2
Equitable Rewards
ยุติธรรม: (1) ปริมาณงาน (2) ความเชี่ยวชาญ (3) ผลงาน
3
Supportive Working Conditions
QWL ดี · อุปกรณ์พร้อม · ปลอดภัย · สะอาด
4
Supportive Colleagues
มีมิตรมากกว่าศัตรู · ช่วยเหลือกัน
5
Personality Job-fit = Ability Job Fit (บท 4)
งานตรงกับความถนัด ทักษะ ความเชี่ยวชาญ

4 ลักษณะ Mentally Challenging Work

1. ใช้ความรู้ ความสามารถ ทักษะอย่างเต็มที่
2. มีความหลากหลาย ไม่จำเจซ้ำซาก
3. มีอิสระในการปฏิบัติงานพอสมควร
4. มีFeedback รู้ว่าผลงานเป็นยังไง
💡 ระดับท้าทายที่เหมาะสม:
• น้อย → เบื่อหน่าย Satisfaction ต่ำ
ปานกลาง → กระตือรือร้น Satisfaction สูง
• มาก → กดดัน ท้อแท้ ล้มเหลว

ค่านิยม vs ทัศนคติ + 3 องค์ประกอบ

ค่านิยม (Values)
• ถูก/ผิด ควร/ไม่ควร
• เปลี่ยนยาก คงทนสูง
• เกิดในตัวคนเดียว
• Terminal / Instrumental
ทัศนคติ (Attitudes)
• ชอบ/ไม่ชอบ บวก/ลบ
• เปลี่ยนง่ายกว่า
• เกิดจากเปรียบกับสิ่งอื่น/คนอื่น
3 องค์ประกอบทัศนคติ:
① Cognitive
รู้ / เข้าใจ
② Affective
รู้สึก ชอบ/ไม่ชอบ
③ Behavioral
โน้มเอียง / ลงมือทำ

Job Satisfaction ส่งผลต่อ 3 ตัวแปรตาม

Performance
ผลการปฏิบัติงาน → High Performance
Productivity
Input น้อย Output มาก
Absenteeism / Turnover
Satisfaction สูง → ขาดงานลด / ลาออกลด
💡 ข้อสอบ: ถามว่าผู้บริหารจะเพิ่ม Job Satisfaction ได้อย่างไร → ใช้ 5 ปัจจัยข้างบนตอบ + ระบุผลต่อ 3 ตัวแปรตามนี้